Wprowadzenie


Szanowni Państwo!

Już we wrześniu Małopolska, na ponad dwa tygodnie, stanie się miejscem teatralnych prezentacji młodych, niezależnych twórców podczas Festiwalu Genius Loci.  Plac Szczepański w Krakowie, statek na Wiśle, Kopiec Kościuszki, Miasteczko Galicyjskie w Nowym Sączu czy Zakopane – to tylko niektóre, obok scen Teatru
im. J. Słowackiego i Łaźni Nowej, przestrzenie festiwalowe.

Poza wyselekcjonowanym repertuarem oraz niecodziennym miejscem realizacji festiwalu, wielką jego wartością jest współpraca podmiotów połączonych wspólną ideą i zaangażowanych w przygotowanie tego niezwykłego wydarzenia. Wśród nich wymienić należy Teatr im. J. Słowackiego w Krakowie i Teatr Łaźnia Nowa, ale także inne instytucje kultury Województwa Małopolskiego: Muzeum Archeologiczne
w Krakowie, Muzeum Okręgowe w Nowym Sączu, Muzeum Tatrzańskie im. Dra Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem, Teatr im. Stanisława Ignacego Witkiewicza w Zakopanem czy Małopolski Instytut Kultury.

Dziękuję organizatorom Festiwalu Genius Loci za zaangażowanie i pomysłowość włożoną w jego przygotowanie. Twórcom i realizatorom spektakli życzę dobrego przyjęcia zarówno przez widzów, jak i znawców sztuk teatralnych, a wszystkim uczestnikom – niezapomnianych wrażeń. Zachęcam jednocześnie wszystkich gości do aktywnego spędzenia czasu w naszym regionie, odkrywania jego historii oraz korzystania z licznych atrakcji turystycznych.

Jacek Krupa
Marszałek Województwa Małopolskiego


Szanowni Państwo,

Teatr im. J. Słowackiego w Krakowie oraz Teatr Łaźnia Nowa wspólnymi siłami stworzyli nowe, zapowiadające  się niezwykle ciekawie wydarzenie na mapie kulturalnej Krakowa i Małopolski – Festiwal Genius Loci.

Widzowie, którzy  przed laty mieli okazję uczestniczyć w kolejnych edycjach tego wydarzenia organizowanym przez Łaźnię Nową, bez problemu odnajdą jego dawny klimat. Organizatorom udało się utrzymać jego pierwotną ideę wychodzenia teatru w przestrzeń miejską, jednocześnie znacząco zmieniając i poszerzając jego formułę.

W ramach rozpoczynającego się Festiwalu Genius Loci powstało bowiem aż jedenaście zróżnicowanych prapremier teatralnych. Ich pokazy odbędą się w Krakowie (na Starym Mieście, w Nowej Hucie, ale też np. na Kopcu Kościuszki, czy na statku na Wiśle) oraz w Zakopanem, Nowym Sączu i w Ojcowskim Parku Narodowym.

W czasie trwania festiwalu sztuka opuści mury teatrów i galerii, by towarzyszyć  nam w naszej codzienności,  w najmniej spodziewanych miejscach przestrzeni publicznej.

Jestem przekonany, że warto podążyć szlakiem festiwalowych wydarzeń.

Gorąco polecam Państwu Festiwal Genius Loci! 

Jacek Majchrowski
Prezydent Miasta Krakowa


Drodzy Widzowie,

Przyjmując odpowiedzialność za dyrektorowanie jednej z najstarszych scen Polski, marzyłem o wielkiej i fascynującej przygodzie, o pracy z ludźmi pasji, wizji i realizacji niebanalnych pragnień. Dlatego robię wszystko, aby stworzyć im warunki do ciekawego i inspirującego działania. Pomysł wyjścia z teatrem w region i w miasto jest trudnym i ryzykownym wyzwaniem. Jestem jednak pewny, że właśnie dlatego warto robić sztukę. To przecież proces nieustannego poszukiwania i doskonalenia, a przede wszystkim przekraczania naszych ograniczeń.

Młodzi reżyserzy, scenografowie, kompozytorzy, dramaturdzy wraz z zespołem Teatru im. J. Słowackiego poprowadzą Was szlakiem odkrywającym miejsca dawne w zupełnie nowej perspektywie. Rozpoczynamy sezon 2017/18, ale zanim zasiądziecie Państwo w wygodnych fotelach naszego teatru, przejdźcie się razem z nami na magiczny i pełen niespodzianek spacer po Małopolsce.

Krzysztof Głuchowski
Dyrektor Naczelny i Artystyczny Teatru w Krakowie im. J. Słowackiego

Drodzy,

Genius loci to duch opiekuńczy miejsca. Wszyscy intuicyjnie wyczuwamy specyfikę naszego krakowskiego ducha. Nie chciałbym jednak podążać tym oczywistym i metaforyzującym tropem. O co więc tak naprawdę chodzi w idei festiwalu? Przecież nie o legendy i baśnie zaklęte w starych murach i historycznych lokacjach. Ten festiwal ma przypominać o obowiązku wskrzeszania pamięci, rozdrapywaniu wypartych tematów, budzeniu uśpionych bohaterów, rewizji odległych i mniej odległych wydarzeń.

Artyści to poszukiwacze nieoczywistości. To wydarzenie nie wpisuje się w turystyczny prospekt i kolorowe obrazki oddające nasze wyobrażenia i powielające stereotypy o regionie czy Krakowie. Marzy mi się raczej ekstremalna przygoda, pełna zaskakujących odkryć, drażniąca swoją bliskością, burząca spokój popołudniowego spaceru. 10 dni   Festiwalu Genius Loci wyznaczy mapę nowego porządku starych miejsc, nowych energii, wyzwań i poszukiwań. Powołujemy do życia nowy wymiar miasta i regionu. Instrumentem staje się teatr, a tym samym wspaniali i zdeterminowani artyści. Festiwal, którego sceną staje się miasto, więcej: cały region, odpowiada jednemu z głównych założeń programowych Teatru im. J. Słowackiego.

Obowiązkiem ludzi teatru, obowiązkiem instytucji kultury jest tworzenie nowych punktów odniesienia, poszukiwanie widza i spotkanie z nim nawet tam, gdzie wcale się tego nie spodziewa. Wkraczanie w przestrzeń publiczną z akcjami artystycznymi tworzy nowe konteksty i zaskakujące sytuacje. Kiedy przewidywalna dotychczas rzeczywistość przecina się nagle z fantazją i wyobraźnią artysty, samo to zderzenie prowokuje do myślenia. Gdy miejscu nadaje się nowe niż dotychczas znaczenie, pojawia się natychmiast uwaga i pogłębiona relacja. Myślę również, że ta wyprawa po Krakowie i Małopolsce sprowokuje refleksje dotyczącą naszej lokalnej tożsamości. Poza funkcją edukacyjną, odkrywaniem historii, których nie znamy lub nie pamiętamy, pokażemy skomplikowaną sieć znaczeń, bogactwo społeczno-historycznych zawiłości, które na pewno będą prowokować pytania. Co to znaczy mieszkać tutaj? Kim jesteśmy? Co określa i co może wzbogacać naszą małopolską tożsamość?

Idea Festiwalu Genius Loci narodziła się w roku 2001. Najpierw centrum tego festiwalu była niezależna jeszcze wtedy Łaźnia na Kazimierzu. Potem w roku 2004 wynajęta i zrujnowana hala w Nowej Hucie, gdzie od 2005 teatr Małgorzaty i Bartosza Szydłowskich przybrał formę miejskiej instytucji, organizującej festiwal do roku 2010. Zawsze interesowało mnie przy okazji tego festiwalu rozmawianie o tej nieoczywistej energii, jaka powoduje, że inicjatywy kulturalne ożywają i działają z niespotkaną siłą, że pojawiają się w miejscach zmarginalizowanych i zapomnianych. Śledziłem losy i rozwój liderów, manifesty teatrów, jeździłem po polskiej prowincji w poszukiwaniu tej ożywczej siły, której tak bardzo w Krakowie brakowało. Na festiwalu przybliżałem nieznane dotąd miejsca, artystów działających w swoich wykreowanych utopiach. Nie wszystko udało się wtedy jednak przeprowadzić, nigdy nie miałem poczucia, że to, co sobie założyłem, zostało w pełni zrealizowane. Dlatego po latach wracamy z Festiwalem Genius Loci do Krakowa, do Małopolski, ze świeżą energią, w nowej, poszerzonej formie.

Patronem idei tego festiwalu jest Stanisław Wyspiański. Trudno znaleźć bardziej odpowiedniego patrona. Jego idea poszukiwań głębszych sensów, odczarowywania Krakowa z bylejakości i wygodnictwa nadal inspiruje i nadal jest aktualna. Podziwiam w Wyspiańskim to, że pomimo iż trwał w ciągłym zwarciu, zwyciężyła w nim wiara w rolę prawdziwej sztuki, wizję, idee i ambicje sięgające szczytów. Nie poddał się nie sprzyjającym mu okolicznościom zewnętrznym i nie uległ rozgoryczeniu, nie uciekł z krakowskiej ziemi, a walczył o zmianę jej oblicza. Jego fascynacja w odkrywaniu nowej przestrzeni mitycznej naszego miasta, jego podróże galicyjskie pokazywały jak wiele czerpie z tego miejsca inspiracji i jak potrafi wydobyć to, czego inni po prostu nie zauważali. Wyspiański uczy nas patrzeć i szukać – odważnie, głęboko… i z czułością. 

Wracamy z niepokornym duchem Wyspiańskiego i z ambicją stworzenia wehikułu, który nasze miasto i wiele miejsc regionu małopolskiego przerzuci w wymiar niezwykłych historii, w wymiar czasu opowieści o sprawach wypartych lub zapomnianych, w wymiar artystycznego eksperymentu, który niemal zawsze służy wzmocnieniu relacji międzyludzkich, uczy empatii, tolerancji i szacunku do drugiego człowieka.

Bartosz Szydłowski 
Kurator artystyczny Festiwalu Genius Loci.